Kush vjen me një (punë) të mirë, ai (në ditën e Gjykimit) shpërblehet dhjetëfish, e kush vjen me (vepër) të keqe, ai ndëshkohet vetëm për të. Atyre nuk u bëhet e padrejtë“ (el-En’am:160).

Vëllezër të nderuar!

Të shtunën e kaluar kemi hyrë në muajin Sha’ban, që është muaji për të cilin Pejgamberi a.s. thoshte se ishte muaji i tij, dhe dalëngadalë i afrohemi muajit të shenjtë të Ramazanit për të cilin Pjgamberi a.s. thoshte se ishte muaji i ummetit të tij.

Edhe pse gjendemi në muajt e bekuar kur All-llahu xh.sh. e lëshon mëshirën dhe dhembshurinë e Vet mbi njerëzit e sinqertë që i frikohen Atij dhe e respektojnë Fjalën e Tij (Kur’anin), prapëseprapë shumë njerëz, që vetëm për nga emri duket se janë muslimanë, nuk ngarendin pas kësaj mëshire dhe nuk nxitojnë të pendohen për gabimet që i kanë bërë dhe që po i bëjnë vazhdimisht. Thuaja se nuk janë mëkatar, thuaja se kanë marrë natyrë meleku e se s’kanë për חfarë të pendohen! Të tillëve mund t’u duket se nuk gabojnë ngase duke e kryer vazhdimisht një gjynah atij i bëhet shprehi ai dhe mësohet me të sa nuk e vëren se po bën gjynah.

Çka është më e keqja, sot shumë muslimanë po garojnë se cili do të bëjë më tepër gjynah, cili do të pijë më tepër alkool, cili do të bëjë më tepër zina, cili do të tradhtojë më tepër, cili do të vjedhë më tepër...Bile mundohen të garojnë edhe në atë se kush do të zbulojë e shpikë ndonjë mëkat të ri, me të cilin pastaj do të mburren e krenohen. Ata në vend që të mbjellin një punë të mirë, të mbarë e të dobishme për popullin e vet, që të mund pastaj për חdo të mirë të fitojnë nga dhjetë sevape – siח thoshte ajeti në fillim të hutbes, ata shkojnë e mbjellin punë e sjellje të këqija me të cilat mundohen që, duke dashur të përfitojnë vetë, t’i mashtrojnë sidomos të rinjtë me sendet që All-llahu xh.sh. i ka bërë haram.

Një prej këtyre garave të fëlliqta që sot po bëhet këtu në këtë mes ku jetojmë, është edhe hapja e njëpasnjëshme e lokaleve kinse për pushim, por në të cilat po mbillet fara e së keqes, ku me të madhe konsumohet alkooli e me të madhe po ekspozohen femrat e ardhura ose të sjella nga Evropa Lindore, me חka atyre të rinjve që i vizitojnë ato lokale tërthorazi u imponohet ideja kinse vetëm ato janë të bukura, se vetëm me të tillat mund të jetohet dhe të cilëve u ftohet jeta e tyre familjare, bashkëshortore... Pronarët e atyre lokaleve, me qëllim që t’i mbushin xhepat e vet, mundohen t’i mashtrojnë të rinjtë e t’ua lajnë trutë duke u sjellë shërbyese të zhveshura thuajse lakuriq. Le të thotë ndonjëri pronar i këtyre lokaleve, se ato i ka sjellë për diחka tjetër, e jo për ta mbushur qesen e vet! Le të thonë se nuk janë shkaktarë për shkatërrimin e familjeve të tëra shqiptare! Le të thonë se nuk janë shkaktarë për shkurorëzimet në rritje e sipër që po kryhen te të rinjtë kurbetqarë, me garën që ia bëjnë njëri-tjetrit se cili lokal do t’i ketë shërbyeset më të bukura e më të zhveshura! Le të thonë se kjo nuk është e vërtetë! Ju lutem, këto janë lokale ku mërgimtari shqiptar, me derte e halle deri në fyt, mund t’ia qajë hallin njëri-tjetrit e të gjejë rrugë e zgjidhje për problemet që i përjetojnë, apo janë qendra ku tentohen të harrohen të gjitha këto derte e probleme? Janë lokale ku vizitorët e tyre ngrihen nga aspekti intelektual, kulturor e moral, apo janë lokale ku mbillet e keqja, prapambeturia, moskujdesi për familjet, për vetveten e për shoqërinë?

Një gjë duhet ta dimë qartë, se All-llahu xh.sh. sa herë kur gjynahet e mëdha kanë filluar të kryhen haptazi, tek ai popull ka lëshuar dënimin qysh në këtë botë. Shembuj të këtillë kemi mjaft në histori, mjafton vetëm ta lexojmë historinë me sy muslimani. Pejgamberi a.s. thotë:

Në një shoqëri ku kryhen të këqijat e gjynahet dhe me gjithë fuqinë që e ka ajo shoqëri për t’i ndaluar ato, rri duarkryq e nuk ndërhyn, shpejt vjen koha kur Zoti do t’i dënojë të gjithë ata së bashku (edhe të mirët edhe të këqijtë)!”.

Për njerëzit që nuk ia kanë frikën dënimit të All-llahut xh.sh., i cili mund të vijë qysh edhe në këtë botë për gjynahet që kryhen haptazi e pa kurrfarë droje, Kur’ani fisnik pyet: “A mos u siguruan banorët e qyteteve dhe fshatrave nga dënimi ynë kur ata ishin në gjumë (duke fjetur)? A mos u siguruan banorët e qyteteve dhe fshatrave nga dënimi ynë para dite kur ata ishin duke luajtur e dëfryer? A mos u siguruan ata prej dënimit të All-llahut? Nuk sigurohet kush prej frikës së ndëshkimit të All-llahut, pos njerëzve të humbur” (el-A’raf:97-99).

Sa janë përgjegjës ata që i kryejnë gjynahet e të ligat, po aq janë përgjegjës edhe ata që bëhen shkaktarë për punimin dhe përhapjen e atyre gjynaheve e të ligave. Pejgamberi a.s. thotë: “Në Islam, kush hap një rrugë të hajrit, ai do të ketë shpërblimin që do ta kryejë vetë dhe shpërblimin e atyre që do të shkojnë asaj rruge pas tij; kurse kush e hap një rrugë të sherrit (të së keqes), ai do ta ketë dënimin e punës që e kryen vetë dhe dënimin e gjithë atyre që do të ecin asaj rruge të keqe që e ka trasuar ky, pa mos iu pakësuar asnjërit as shpërblimi e as dënimi”.

Duke qenë se jemi në muajt e bekuar, shpresoj që këto të vërteta do të kuptohen sinqerisht e do të vihen në praktikë duke u penduar për gabimet që i bëjmë e duke kërkuar falje me gjithë mend që të mund Zoti të na i pranojë ato e ta gjejmë shpëtimin dhe lumturinë në këtë dhe në botën tjetër.

Zoti na mbarësoftë në rrugën e drejtë e na faltë gabimet, sepse vetëm Ai mund të na falë! AMIN!

Vëllezër të nderuar!

All-llahu xh.sh. çdo populli i ka përcaktuar nga një ditë madhështore brenda javës për t’u tubuar, për ta përkujtuar njëri-tjetrin, për të qajtur hallet e njëri-tjetrit, për ta përkujtuar Ditën kur All-llahu xh.sh. gjithë njerëzimin do ta mbledhë në një vend për t’u gjykuar sipas drejtësisë së Tij absolute. Mbasi ne si ummet i Muhammedit a.s. jemi ummeti më i mirë që e ka krijuar Zoti në tokë, është e kuptueshme se neve na takon edhe dita më madhështore e javës e që është dita e xhuma. Për këtë ditë Pejgamberi a.s. thotë: “Dita më e mirë në të cilën lind dielli është dita e xhuma. Në këtë ditë është krijuar Ademi, në këtë ditë është nxjerrë prej Xhennetit dhe në këtë ditë ka vdekur. Ditën e xhuma do t’i fryhet surit dhe do të ndodhë Kijameti. C,do gjallesë i frikohet ditës së Kijametit ditën e premte prej mëngjesi e deri në mbrëmje, përveç njeriut dhe xhinnëve” ,(Ebu Davudi, Ahmedi).

Një sure e tërë në Kur’an quhet el-Xhumuah (dita e xhuma), e cila e ka kuptimin “dita e tubimit”, ngase në të tubohen e mblidhen besimtarët në xhami për t’iu lutur Zotit të tyre. Në  ajetin 9 të kësaj sureje All-llahu xh.sh. thotë: “O ju që keni besuar! Kur të bëhet thirrja për namaz (ezani) ditën e Xhuma, nxitoni te përmendja e All-llahut (dëgjojeni hutben dhe faleni namazin e xhumasë), e lëreni shitblerjen, kjo është shumë më e dobishme për ju nëse doni ta dini!” E"shtë pra, ditë aq madhështore sa Zoti na urdhëron ta braktisim shitblerjen dhe çdo punë tjetër të kësaj bote e të nxitojmë për në xhami ku do ta dëgjojmë hutben e do ta falim namazin e xhumasë, i cili namaz dyrekatësh është më i vlefshëm edhe se namazi katërrekatësh i drekës së asaj dite.

Pejgamberi a.s. thotë: “Kush merr abdest ashtu si lypet dhe shkon në xhuma, atje hesht dhe me kujdes dëgjon (hutben), atij do t’i falen gjynahet që do t’i bëjë deri në xhumanë e ardhshme”, (Muslimi, Ebu Davudi, Tirmidhiu, Ibni Maxhe). Në një hadith tjetër thuhet: “Kush e lan kokën dhe tërë trupin ditën e xhuma, e pastaj herët niset në këmbë për në namazin e xhumasë duke mos përdorë mjete udhëtimi, pastaj i afrohet imamit dhe e dëgjon me kujdes, për çdo hap që do ta ndërrojë do t’i shënohen sevape sikur të kishte falur namaz (nafile) dhe agjëruar (nafile) një vit të plotë”, (Nesaiu, Tirmidhiu, Ebu Davudi, Ibni Maxhe).

Dita e xhuma është e bekuar edhe me një çast të rëndësishëm, në të cilin nëse muslimani i drejtohet All-llahut xh.sh. me ndonjë dua e dëshirë, All-llahu vetëm se ia pranon atë e nuk ia kthen prapë. Momentin e saktë se kur është ky çast nuk e tregon Pejgamberi a.s. me qëllim që besimtari gjithë ditën, kudo që të jetë ai, ta kalojë duke iu lutur Zotit. Ai thotë: “Ditën e xhuma ka një moment në të cilin muslimani nëse i lutet Zotit të Madhëruar për diçka, ajo do t’i pranohet”, (Buhariu dhe Muslimi).

Shkuarja në xhami për ta falë namazin e xhumasë  shpërblehet me Xhennet, sepse Pejgamberi a.s. thotë: “Kush i bën (këto) pesë gjëra brenda një dite, All-llahu do ta regjistrojë në mesin e xhennetlinjve: kush e viziton një të sëmurë, e fal një namaz të xhenazes, shkon në xhuma dhe e liron një rob”, (Ibni Hibbani, Ebu Ja’la).

Për muslimanët që vdesin të xhumanë ose natën e xhuma nuk do të ketë sprovim varri, atë melekët e varrit – munkeri dhe nekiri – nuk do ta marrin në pyetje siç i marrin njerëzit e tjerë jashtë kësaj kohe. Dëshmi për këtë është hadithi i Pejgamberit a.s. kur thotë: “Secili musliman që vdes të xhumanë ose natën e xhuma, do të jetë i ruajtur prej sprovimit e dënimit në varr”, (Tirmidhiu, Ahmedi).

“Namazi më i zgjedhur (jashtë xhumasë) te All-llahu është namazi i sabahut të xhumasë i falur me xhemat në xhami” – thotë Pejgamberi a.s. (Ebu Nuajmi, Taberaniu).

Para dhe pas faljes së namazit të xhumasë muslimani e ka të lejuar të punojë e ta fitojë rizkun dhe nafakën e vet e të familjes, kurse gjatë kohës së faljes së namazit të xhumasë është haram të punojë çfarëdo pune të kësaj bote. Detyrë e tij farz është falja e namazit të xhumasë. Pejgamberi a.s. thotë: “Secili musliman e ka për detyrë të domosdoshme ta falë namazin e xhumasë me xhemat, përveç këtyre katër personave: robi, gruaja, i mituri (që s’ka hyrë në bylyg) dhe i sëmuri”, (Ebu Davudi, Bejhekiu, Darekutniu dhe Hakimi).

O burra! Po çfarë mund të themi për ata muslimanë që nuk janë as robër, as gra, as fëmijë e as të sëmurë dhe që përsëri nuk vijnë ta falin namazin e xhumasë, porse enden rrugëve të qytetit, i varrin këmbët nëpër karriget e restoraneve të qendrave tregtare e gjetiu? A kanë ndonjë lidhje me fenë, me imanin e me Islamin këta njerëz? Tek e fundit a meritojnë të quhen muslimanë ata që pa kurrfarë arsye e lënë dhe nuk e falin namazin e xhumasë? A meritojnë ta quajnë veten pjesë e këtij populli dhe ummeti? More, në çfarë shpëtimi ata mund të shpresojnë? Në çfarë të mirash i varrin shpresat? Ku e shohin shpëtimin këta njerëz, nëse jo në namaz? Me çka do ta arsyetojnë në Ditën e Gjykimit mosfaljen e namazit në përgjithësi dhe të xhumasë në veçanti, ata që pa kurrfarë arsyeje i kanë lënë këto pa i falur? Njeri, ndalu e mendohu pakëz, sa ke kohë për të menduar e për t’u penduar! Sa nuk të ka ardhur momenti i fundit i jetës sate, kur nuk do të mund ta nxjerrësh prapë frymën që e ke thithur njëherë!

Pejgamberi a.s. duke folur për pasojat e mosfaljes së namazit të xhumasë, ka thënë:

“Nëse njerëzit nuk e ndërpresin mosfaljen e namazit të xhumasë, All-llahu do t’ua vulosë atyre zemrat e do t’i lërë në gjumë të përjetshëm”, (Muslimi, Nesaiu, Ibni Maxhe, Ahmedi).

“Kush i lë, pa asnjë arsye, tri namaze të xhumasë pa i falur, All-llahu atij do t’ia vulosë zemrën”, (Nesaiu, Ebu Davudi, Tirmidhiu, Ibni Maxhe, Hakimi).

E dini ç’do të thotë “vulosje e zemrës”? Nëse All-llahu ta vulos zemrën, do të thotë që Ai kurrë nuk do të të shikojë me mëshirën e Vet dhe kurrë nuk do t’i falë mëkatet. Ata që i kanë zemrat e vulosura Kur’ani i quan me emrin “kafir / mosbesimtar”. Shikoni e lexoni ajetet 6-7 të sures el-Bekara në fillim të Kur’anit!

Shikoni se ç’thotë Pejgamberi a.s. për ata që nuk e falin namazin e xhumasë:

“Do të kisha dashur ta lë një zëvendës në xhami për t’ua falur namazin xhematit, e unë vetë të shkoja e t’ua ndizja shtëpitë atyre që nuk kanë dalë në xhami ta falin namazin e xhumasë!”, (Muslimi, Hakimi, Tajalisiu).

Nuk e di a mund edhe pas të gjitha këtyre kërcënimeve e vërejtjeve të Pejgamberit a.s. njeriu i quajtur musliman ta lërë pa arsye faljen e namazit të xhumasë dhe të çdo namazi tjetër? Le të mendojë çdokush për vete, për familjen e vet dhe për shoqërinë e vet me të cilët ka vendosur të jetojë, por duke mos marrë mbi vete kurrfarë përgjegjësie.

All-llahu na faltë gjynahet për hir të kësaj dite të madhe dhe na shtoftë dashurinë ndaj imanit, Islamit dhe së mirës e na largoftë nga kufri, harami dhe e liga! AMIN!

“Pa të meta është Lartmadhëria e Atij që robin e Vet e kaloi në një pjesë të natës prej Mesxhidi Haramit (prej Qabes) gjer në Mesxhidi Aksa (Bejti Mukaddes-Jerusalem), rrethinën e së cilës Ne e kemi bekuar, (ia bëmë këtë udhëtim) për t’ia treguar atij disa nga argumentet Tona. Vërtet, Ai është Gjithëdëgjuesi, Gjithëvëzhguesi”, (el-Isra’: 1).

Vëllezër të nderuar!

Në natën që e lidh ditën e martë me të mërkurën e ardhshme do ta përkujtojmë e festojmë një ngjarje shumë me rëndësi në jetën e Pejgamberit a. s., do ta përkujtojmë udhëtimin e tij natën prej Mekkes për në Jerusalem, që njihet me emrin Isra, e prej atje pastaj ngjitjen e tij për në qiej, për te prania e All-llahut xh. sh., e cila njihet me emrin Mi’raxh. Për udhëtimin e parë flet ajeti i parë i sures el-Isra i cekur në fillim të hutbes, kurse për ngjitjen në qiej flasin ajetet 5-15 të sures en-Nexhm. Për këtë ngjarje, sigurisht që ka folur edhe vetë Muhammedi a. s., i cili thuaja në detaje e ka shprehur atë që e ka përjetuar gjatë kësaj nate. Këtë gjithashtu e kanë konfirmuar edhe muslimanët e asaj kohe, shokët e Pejgamberit a. s.

Kjo ndoshta do të quhej muxhizja (mrekullia) e dytë e madhe e Muhammedit a.s. pas Kur’anit, i cili ka qen, është dhe do të mbetet mrekullia e gjithë kohërave.

Israja dhe miraxhi, ashtu siç kanë qenë në kohën kur kanë ndodhur, janë ngjarje që besimtarëve të vërtetë e të sinqertë ua shton imanin dhe bindjen në fuqinë e pakufishme të All-llahut xh. sh. dhe në muxhizet e Pejgamberit a. s., kurse të luhaturve e jobesimtarëve ua shton akoma mosbindjen e mosbesimin. Kështu ka ndodhur jo vetëm me Isranë dhe Miraxhin, porse me të gjitha muxhizet e të gjithë pejgamberëve që i kanë ardhur njerëzimit. Nuk ka dyshim se këto janë ngjarje që realizohen me dëshirën, vullnetin dhe fuqinë e Krijuesit të gjithësisë, të Cilin s’e lodh asgjë dhe për të Cilin asgjë nuk është e pamundshme, krejt me një qëllim të vetëm, që njerëzimin ta bindë për vërtetësinë e mësimeve të njerëzve që thoshin se ishin pejgamberë, me një fjalë për ta vërtetuar dërgimin e pejgamberëve, ndaj edhe të fjalëve të Veta që ua shpallte atyre pejgamberëve.

Për mundësinë e ndodhjes së kësaj ngjarjeje sot ndoshta nuk duhet të ketë kurrfarë dyshimi, sot kur njeriu me aftësitë e veta të kufizuara, që sërish edhe këto atij ia ka dhuruar Zoti, po depërton thellë e më thellë në hapësirë, larg e më larg planetit tonë, për ta hulumtuar e njohur këtë të panjohur të madhe. Mbasi njeriu me aftësi të kufizuara ka arritur t’i realizojë gjithë këto udhëtime kozmike, çka mbetet të thuhet për udhëtimet kozmike të Muhammedit a. s. nëpër sferat e larta qiellore që i ka kryer me ndihmën dhe fuqinë e Krijuesit, i Cili ka fuqi e forcë të pakufizuar, të Cilit i mbetet t’i thotë një gjëje a sendi vetëm “Bëhu!” e ajo të bëhet?!

Me këtë dëshiroj t’ju sugjeroj që të bindeni më lehtë se një gjë e tillë ka ndodhur dhe se gjithsesi është e mundshme. Këtë ne duhet vetëm ta besojmë e ta përkujtojmë për çdo vjet, sepse meriton të përkujtohet e festohet.

Miraxhi është i rëndësishëm për ne si ummet i Muhammedit a. s., edhe nga arsyeja se në këtë takim që Muhammedi a.s. e ka pasur me All-llahun xh.sh. është bërë farz (obligim) falja e pesë kohëve të namazit, si për Muhammedin a.s. ashtu edhe për gjithë muslimanët deri në ditën e Kijametit. Namazi është shtylla e Islamit, e përkulshmërisë që njeriu duhet ta tregojë karshi Krijuesit të vet, është detyrë shumë me rëndësi. Rëndësia e tij kuptohet edhe nga vetë vendi e rrethanat se ku është bërë obligim. Përderisa të gjitha obligimet e tjera fetare i janë shpallur Muhammedit a.s. e bërë obligim për muslimanët kur Pejgamberi a.s. gjendej në tokë, në mesin e rrëmujës së jetës, namazi është bërë në vetë praninë ose, nëse mund të shprehemi, në rezidencën e Zotit.

Kur një kryetar shteti dëshiron t’i kumtojë një vendim shumë me rëndësi një shteti tjetër, ai e fton në rezidencën e vet ambasadorin e shtetit gjegjës dhe ia kumton atë, e nuk e bën këtë nëpërmjet postës ose faksit, për shkak të rëndësisë e peshës që ka ai vendim.

Pejgamberi a.s. thotë se “Namazi është miraxhi i muslimanit”. Besimtari, në namaz bisedon me All-llahun xh.sh., e bën miraxhin e vet, kurse pas dhënies së selamit djathtas e majtas, ai sërish kthehet në mesin e njerëzve, në jetën normale duke e ruajtur energjinë e fituar në namaz.

All-llahu xh.sh. njeriun e ka krijuar si një qenie e cila është e përbërë prej trupit dhe shpirtit. Edhe trupi edhe shpirti kanë nevojat e tyre të caktuara. Me përmbushjen e këtyre nevojave në masë të caktuar, mëtohet të sigurohet baraspesha dhe lumturia e jetës. Çdo anim kah njëra prej këtyre anëve, nënkupton dëmtim dhe çrregullim nga ana tjetër. Në qoftë se më tepër angazhohemi për anën fizike - trupore, do të mbetemi mbas me anën mentale – shpirtërore tonën. E njëjta ndodh edhe me të kundërtën. Në qoftë se më tepër rëndësi i japim jetës së kësaj bote, do të na mbetet anash jeta e botës tjetër; në qoftë se më tepër rëndësi i japim jetës së Ahiretit, do të na mbetet anash dhe mbas jeta e kësaj bote, e cila është kusht për arritjen e lumturisë në botën tjetër.

Te njeriu i kohës së sotme vërehet një ngarendje e madhe pas sigurimit të pasurisë së kësaj bote, të cilën botë sikur po e kupton si të vetmen botë pas së cilës nuk ka Ahiret. Tek ai vërehet një brengë dhe shqetësim i madh për ta siguruar lumturinë e kësaj jete. Atë e shohim të depresionuar, të molisur e të lodhur fare nga gajlet e jetës, nga gajlet e fitimit dhe shtimit të pasurisë dhe nga garat e pamëshirshme që bëhen në këtë drejtim. Përfundimisht atë e shohim te mjeku, te psikiatri ose në spitalin e të çmendurve.

Përderisa shumica e makinave kanë nevojë për vaj, për ta zbutur fërkimin e pjesëve të tyre e për ta mbajtur atë të padëmtuar, edhe trupi e shpirti i njeriut kanë nevojë për një lloj vaji, i cili do ta zbutë fërkimin e ashpër midis njeriut dhe realitetit që e rrethon.

Një mjek i quajtur Harldson Habin thotë: “Kam studiuar 176 raste të njerëzve të punësuar të moshës 44 vjeçare dhe kam konstatuar se më tepër se 1/3 prej tyre vuan prej njërës nga këto tri sëmundje të shkaktuara prej shqetësimit dhe depresionit nervor, e ato janë: çrregullimi i ritmit të zemrës, të thatët në lukth dhe shtypja e gjakut”. Tani po pyes: a është ky çmimi i suksesit, që gjithsesi duhet ta paguajmë?A quhet sukses realizimi i një qëllimi duke fituar të thatët ose sëmundjen e zemrës? Ç’të duhet kjo dunja me zemër të sëmurë e me të thatë në bark? Sikur dikush ta kishte gjithë dunjanë në dorë, përsëri do të flinte në një krevat dhe do të hante e pinte aq sa ka nevojë e mundësi, aspak më tepër.

Një psikolog tjetër shkruan: “37 vjet kam jetuar në Nju Jork dhe asnjëherë askush nuk më trokiti në derë e të më paralajmëronte për sëmundjen e quajtur shqetësim e depresion, që është një sëmundje që për këto 37 vjet ka shkaktuar dëm 10 mijë herë më tepër sesa fruthi”.

Në dritën e këtyre rasteve të hidhura që sot po e mbështjellin dhe kaplojnë jetën e njeriut modern, dëshiroj t’i përmend disa fjalë të All-llahut xh.sh. dhe të Pejgamberit a.s.. All-llahu xh.sh. në ajetin që e përmendëm në fillim të hutbes thoshte: „Ata që besuan dhe zemrat e të cilëve gjejnë prehje duke përkujtuar All-llahun: Nuk ka dyshim se në përkujtimin e All-llahut vërtet që zemrat gjejnë prehje. Ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, për ta ka sihariq (myzhde) dhe vendi më i bukur për t’u kthyer më në fund“ (er-Ra’d:28-29).

Mu’min (besimtar) i vërtetë është ai që beson se All-llahu xh.sh. është Krijuesi i gjithçkaje dhe se kjo gjithçka është në dorën e Tij, ndaj edhe pasuria e kësaj bote po edhe vetë njeriu me gjithë çka ka. Ky mu’min do ta gjejë qetësinë dhe prehjen fizike e shpirtërore vetëm duke besuar në këtë mënyrë dhe duke e përkujtuar këtë të vërtetë të madhe. Ngarendja pas pasurisë së kësaj bote për të përfituar më tepër sesa kemi nevojë është burimi i të gjitha të këqijave, i të gjitha brengave e gajleve dhe i të gjitha sëmundjeve trupore e mendore. Pejgamberi a.s. thotë: “Kush i bashkon të gjitha brengat në një, All-llahu do ta ruajë atë prej brengave të kësaj bote; e kush i ndanë brengat dhe i shumëzon ato, për All-llahun nuk do të ketë rëndësi se në cilën pjesë të tokës do të shkatërrohet ai”.

Dashuria ndaj pasurisë krijon një lakmi aq të fortë sa mund të shkaktojë edhe çrregullimin e vetëdijes e të organizmit. Një psikolog thotë: “Është fakt i pamohueshëm rasti se kur në bursën e aksioneve bien çmimet, te aksionarët rritet sasia e sheqerit në gjak dhe urinë”.

A ka ilaç më të mirë për këtë sëmundje sesa fjala e Pejgamberit a.s., kur thotë: “Vërtet që pasuria e kësaj bote është e bukur dhe e ëmbël. Ajo do të jetë e bereqetshme dhe e bekuar për atë që e fiton me zemërgjerësi dhe me duar bujare, kurse e mjerueshme dhe e pabereqetshme për atë që e fiton vetëm për ngritjen personale dhe ky do të jetë sikur ai që ha vazhdimisht e nuk ngopet dot”.

Në një rast tjetër ai thotë: “O njerëz! Zenginllëku nuk vjen prej pasurisë së madhe e të tepërt, por prej zenginllëkut të zemrës. Vërtet All-llahu i jep robit të vet aq sa i ka caktuar si nafakë, prandaj atë lypeni në mënyrë të bukur! Merreni atë që është hallall dhe lëreni atë që është haram!

Në këto dhe në shumë hadithe të tjera të Muhammedit a.s flitet për këtë lloj kënaqësie – pra të pajtohesh me atë që ke – si burim i lumturisë dhe i kënaqësisë. Me këto Pejgamberi a.s. nuk nënkupton gjë tjetër pos kontrollimit të përpjekjeve gjatë kërkimit të nafakës dhe qortimit të dëshirave të pafund, të cilat mund të bëhen shkak për krijimin e armiqësive e të ligave të shumta individuale e shoqërore. Kjo, kurrsesi nuk nënkupton ndejën duarkryq dhe pritjen e nafakës të bjerë nga qielli, por fitimin e pasurisë në mënyrë të ndershme e hallall dhe harxhimin e saj po në këtë mënyrë.

Ebu Seid el-Hudriu transmeton: “Një ditë Pejgamberi a.s. hyri në xhami ku e pa Ebu Umamen dhe i tha: ‘O Ebu Umame, po të shoh se rrish në xhami edhe jashtë kohëve të namazit, ç’është me ty?!’ Ebu Umame i përgjigjet: ‘Më kanë kapluar gajlet dhe borxhet, ja Resulall-llah!’ Atëherë Pejgamberi a.s. i tha: ‘A dëshiron të t’i mësoj disa fjalë që kur t’i thuash ato, All-llahu të t’i largojë gajlet e të t’i shpaguajë borxhet?!’ Ai i tha: ‘Sigurisht, o i Dërguar!’ Atëherë Pejgamberi a.s. i tha: ‘Sa herë kur të ngrihesh në mëngjes e kur të të zërë nata, thuaj: O Zot, më ruaj nga gajlet dhe pikëllimi, më ruaj nga paaftësia dhe dembelia, më ruaj nga ligështia dhe koprracia (dorështërngueshmëria) dhe më ruaj nga vështirësitë, nga borxhet dhe nga nëpërkëmbja e njerëzve!” Më vonë Ebu Umamja ka pas thënë: “Këtë e bëja vazhdimisht dhe All-llahu m’i largoi gajlet dhe borxhet”.

Dikush mund të kujtojë se duaja (lutja) është një qëndrim negativ ndaj jetës, sipas tyre duaja thjesht është një paraqitje e nevojave dhe pritje që ato të realizohen vetvetiu!

Në qoftë se duaja fiton këtë kuptim, atëherë ajo nuk është gjë tjetër pos paraqitje e nevojave dhe pritje që ato të realizohen nga një e nesërme e panjohur. Një dua e tillë është e pakuptimtë dhe nuk ka kurrfarë vlere tek All-llahu xh.sh. Duaja, para së gjithash, do të thotë ta përcaktosh drejtimin dhe planin kah do të lëvizësh, ta përcaktosh qëllimin final të jetës sate drejt të cilit duhet të ecësh e të përpiqesh ta arrish, e jo shtrirje në kokë të shpinës e të presësh që ai qëllim të realizohet vetvetiu. All-llahu xh.sh. thoshte: “Nuk ka dyshim se në përkujtimin e All-llahut vërtet që zemrat gjejnë prehje.”

„O ju që besuat, kijeni parasysh frikën ndaj All-llahut dhe le të shikojë njeriu se çka ka përgatitur për nesër (në Ahiret)! Kijeni frikë All-llahun! S’ka dyshim se All-llahu është që e di në detaje atë që punoni“ (el-Hashër:18).

Njeriu, si një qenie ndërmjet melekëve e shejtanëve, di të ngrihet lartë e të përsoset sa të mund t’i marrë vetitë e qenieve fisnike që nuk dinë të gabojnë e që janë melekët, po edhe di të bjerë poshtë e të nënvleftësohet sa të mund t’i marrë vetitë e qenieve të padëgjueshme që nuk dinë të bëjnë mirë e që janë shejtanët. I ndodhur në këtë udhëkryq të lirisë individuale, njeriu shpeshherë bie pre e mashtrimeve dhe qejfeve të egos së tij, të nxitura nga shejtanët, ndaj edhe zhytet gjithnjë thellë e më thellë në të ligat e të këqijat e kësaj bote. I prekur dhe i ndikuar nga ndonjë fjalë a sugjerim i mirë e me vend, ngandonjëherë i mbushet mendja që të përmirësohet, të bëjë një kthesë në jetën e vet e të nisë një jetë të re të mbështetur në parimet e shëndosha hyjnore. Për një kthesë të këtillë ai pret ndonjë moment të rëndësishëm, si zakonisht pret t’i ndryshohet gjendja ekonomike e të mëkëmbet financiarisht ose pret ndonjë datë me rëndësi, si ditëlindjen, Vitin e Ri etj., ose pret të martohet, të shkojë në haxhxh ose edhe ta ndërrojë vendbanimin.

Duke e shtyrë dhe vonuar këtë vendim të tijin, mendon se në atë momentin e pritur, nga jashtë do t’i vijë ndonjë forcë e veçantë e cila do ta angazhojë në veprim të drejtë e do ta zgjojë nga fjetja e përgjithmonshme, do ta motivojë nga amullia e gjatë në të cilën ndodhet.

Sigurisht që asnjëra prej këtyre nuk janë forca e vërtetë për ta kryer këtë kthim në vetvete. Ajo që e siguron këtë forcë, lind nga brendia e njeriut, nga zemra dhe guximi i brendshëm i njeriut. Guximi dhe dëshira për jetë të vazhdueshme e të paharrueshme, kurrë nuk mund ta luhatë bindjen e njeriut, bile edhe në momentet kur ai mendon se është koha më e pavolitshme për përmirësim dhe kthim kah vetvetja, kah natyrorja e hyjnorja. Njeriu i paluhatshëm, bile edhe në rrethana të vështira ekonomike e jetësore duhet të jetë sikur fara e trëndafilit e mbjellë në tokë, e cila duke i hapur rrugë vetes nëpër truall drejt dritës së diellit, tokën me pleh dhe ujin e turbullt i shndërron në ngjyrë të mrekullueshme e në aromë të këndshme..! Pra, bën përmirësimin e rrethanave ku ndodhet ose ec rrugës së vet pa e penguar këto rrethana.

Ardhmëria e afërt që është përpara teje, ti vetë dhe rrethanat e kushtet e volitshme apo të pavolitshme në të cilat jeton, përbëjnë bazën e vetme mbi të cilën mund ta ngresh ardhmërinë tënde. Prandaj, nuk ka vend për ndalim dhe pritje të rasteve e momenteve të veçanta për të ndërmarrë diçka jetësore. Pejgamberi a. s. në një hadith të tijin thotë: “All-llahu e lëshon mëshirën e vet natën për t’i falur ata që kanë gabuar ditën dhe e lëshon mëshirën e vet ditën për t’i falur ata që kanë gabuar natën”.

Pra, përderisa All-llahu xh. sh. është i gatshëm të të falë për gabimet që ke bërë daç ditën daç natën, përse ti nuk je i gatshëm të kërkosh nga Zoti faljen e gabimeve në çdo kohë e sidomos në momentin e tanishëm? Përse pret ndonjë kohë a rrethana e kushte të tjera? Mos mendon se do të të përmirësohet jeta vetvetiu, ose nga ndonjë shkak i jashtëm?

Vërtet, çdo vonim i pendimit dhe i rregullimit të jetës, do të thotë ta vonosh dhe zgjatësh jetën tënde të errët dhe të pajtohesh të mbetesh i shkelur ndaj sulmeve të tekeve e qejfeve tua të pafund. Kjo pritje shpesh mund të bëhet shkak për një dëshpërim dhe humbje akoma më të madhe. Lidhur me këtë Pejgamberi a. s. ka thënë: “I penduari prej All-llahut pret mëshirë, kurse i vonuari pret qortim. O njerëz, dijeni se çdokush do të vijë përpara Zotit me veprat e veta dhe askush nuk do ta lëshojë këtë botë pa i parë veprat e tij të mira e të këqija! Dijeni se veprat vlerësohen sipas përfundimit të tyre!”.

“Të keni dro e frikë shtyrjen dhe vonesën (për pendim), sepse vdekja mund t’ju vijë papritmas!”.

Prandaj, vëlla i dashur, mos vazhdo që terrin ta kërkosh në terr, ose dritën ta kërkosh duke e shuar e zhdukur mjetin për dritë. Ky mjet drite për jetën tënde është tevbeja – pendimi i sinqertë që do ta bësh këtu dhe tani, e jo diku tjetër apo në ndonjë kohë tjetër. Sepse çdo vonim do të thotë që ti pajtohesh me këtë gjendje ku je dhe i jep të drejtë vetvetes që të gabosh akoma më tepër, së paku edhe për një kohë të pacaktuar.

Këtë përshpejtim të pendimit Pejgamberi a. s. e ka shprehur kështu: “All-llahu xh. sh. gëzohet me pendimin e robit të Tij më tepër sesa një njeri i cili udhëton nëpër shkretëtirë me një deve në të cilën ka ngarkuar gjithë ushqimin dhe ujin e tij. I lodhur, ky ulet të pushojë dhe e zë gjumi. Kur zgjohet e sheh devenë se kishte ikur me gjithë ushqimin e ujin dhe duke e kërkuar atë bie i molisur nga uria dhe etja dhe vendos të flejë derisa të vdesë. E vë kokën mbi dorën e vet dhe e zë gjumi, kur zgjohet e sheh aty pranë devenë e vet me gjithë ujin dhe ushqimin. All-llahu gëzohet më shumë me pendimin e robit të Tij sesa ky njeriu kur e sheh devenë e vet.”

Omeri r. a. ka thënë: “Merre veten në llogari, para se të të marrë All-llahu xh. sh. dhe peshoji veprat e punët tua para se të t’i peshojë All-llahu xh. sh. ditën e Kijametit”.

All-llahu xh. sh. na faltë e na bëftë prej robërve që pendohen shpesh dhe pas çdo gabimi e gjunahi të bërë! AMIN!

„Zoti juaj ka thënë:’Lutmëni Mua, Unë ju përgjigjem! E ata që nga mendjemadhësia i shmangen adhurimit ndaj Meje, do të hyjnë në Xhehennem të nënçmuar“ (el-Mu’min/el-Gafir:60).

Muslimanë të nderuar!
All-llahu xh. sh. i ka dalluar disa pjesë të kohës prej disa të tjerave, duke lëshuar në to mëshirën dhe mirësinë e Tij për krijesën më të përsosur-njeriun. Prej ditëve të javës e ka dalluar të premten-xhumanë; prej netëve të javës: natën e xhuma; prej atyre të vitit: natën e Regaibit, të Miraxhit, të Beratit e të Kadrit; prej muajve hënor: Rexhebin, Sha’banin dhe Ramazanin.

Falë i qofshim Zotit, i Cili na mundësoi që edhe një herë t’i mbërrijmë muajt që, populli ynë i lidhur me gjithë zemër për Fjalën e Zotit, zakonisht i quan “Tri muajt e bekuar”, në të cilët fillojnë të hapen valët e rahmetit-mëshirës, në të cilët nëpër zemra bëjnë vend ndjenjat shpirtërore, në të cilët Zoti i hap dyert e rahmetit e të faljes.

Sot është dita e parë e muajit Rexheb, për vlerën shpirtërore të të cilit flet tërthorazi edhe All-llahu xh. sh. në Kur’an po edhe Pejgamberi a. s. drejtpërdrejtë në hadithet e tij. Kështu All-llahu xh.sh. thotë: “Te All-llahu numri i muajve është dymbëdhjetë (sipas hënës), ashtu si është në librin e All-llahut prej ditës kur krijoi qiejt dhe tokën. Prej tyre katër janë të shenjtë. Kjo është fe e drejtë. Pra, mos e ngarkoni (me mëkat) veten tuaj në ata (katër muaj)!” (et-Tevbeh:36). Pejgamberi a.s. duke i komentuar muajt e shenjtë të përmendur në Kur’an, thotë: “Sigurisht që koha rrjedh ashtu si e ka krijuar All-llahu që nga dita e parë. Viti ka dymbëdhjetë muaj. Katër prej tyre janë të shenjtë, tri prej të cilëve vijnë njëri pas tjetrit. Ata janë: Dhu’l-Ka’deh (muaji i 11), Dhu’l-Hixhxheh (muaji i 12), Muharrem (muaji i 1) dhe muaji Rexheb (muaji i 7), i cili vjen ndërmjet muajve Xhumadije’l-Ahir dhe Sha’ban e që është muaji i fisit Mudar” (Buhariu, Tefsir, sureja 8, 9; Bed’ul-Halk, 2; Megazi, 77).

Katër muajt e shenjtë të cilët i përmend Kur’ani, edhe në kohën arabe paraislame, pra të xhahilijjetit, janë respektuar si të shenjtë dhe në ta ka qenë ndaluar lufta, bastisja e plaçkitja dhe secili e ka ndjerë veten në rreth të sigurt. Me ardhjen e Islamit, nderi e respekti ndaj tyre vazhdoi akoma, bile u begatua edhe me dy netë të bekuara siç janë nata e Regaibit dhe e Miraxhit.

Në këta muaj të bekuar, Pejgamberi a.s. bënte ibadet më shumë se çdo muaj tjetër dhe ia bashkëngjiste këtë dua-lutje: “O Zoi ynë! Na beko muajin Rexheb e Sha’ban dhe na mundëso ta mbërrijmë muajin Ramazan!” (Ahmed b. Hanbel, Musned, 1/259). Në një hadith tjetër ai thotë: “Muaji Rexheb është muaji i All-llahut, muaji Sha’ban është muaji im, kurse muaji i Ramazanit është muaji i ummetit tim” (Axhluni, Keshfu’l-Hafa, 1/423).

Nuk ka dyshim se këta muaj janë një shans i mirë për t’i qetësuar shpirtrat tanë të trazuar me punët e rënda të dunjasë e për t’u strehuar e mbështetur në mëshirën dhe faljen e All-llahut xh.sh. me gjithë vetëdijen tonë si robër të Atij që jemi. Lutjet, pendimet e teubet, të mirat e përgjithmonshme, gëzimet dhe hidhërimet që ndahen me gjithë zemër me të tjerët, shpërblimin do ta kenë të shumëfishtë në këta muaj.

Puna e parë dhe e mira më e madhe që duhet bërë gjatë kësaj kohe, gjithsesi është marrja e vetes në llogari, qërimi i hesapeve me vetveten, autokritika. Këtë duhet bërë sidomos tani kur peshorja po anon gjithë e më tepër kah ana materiale sesa kah ajo shpirtërore, kur mospajtimet e kundërshtimet e individëve dhe shoqërive po ndikojnë negativisht në gjithë botën dhe sikur po e mbështjellin botën me të ligat e saj, kur në vend të mendjes së shëndoshë po flasin armët, kur në emër të krijimit të një rendi të ri botëror e në emër të një demokracie shterpe po luftohet gjithkush që nuk është me të fortin...Vetëkritika është mjeti më i sigurt për të na mbrojtur nga humbja e vlerave morale, të cilat gjenden në thelbin e qenies sonë dhe që e përbëjnë boshtin kurrizor të identitetit tonë. Në qoftë se shpërfillet e lihet mbas dore kjo rrugë që feja jonë me ngulm mundohet të na mbjellë në shpirtrat tanë, atëherë fillon të nënvleftësohet e të përçmohet pesha e kuptimi i jetës së njeriut në këtë botë. Manifestimi apo shfaqja sociale e kësaj do të ishte: përhapja e ndjenjës së joturpit, e jomoralit, e padrejtësisë, e korruptimit, e vjedhjes dhe plaçkitjes, e urrejtjes dhe hakmarrjes, me një fjalë lind jomëshira dhe jodashuria, e kjo do të thotë që të gjithë njerëzit të bëhen ujq për njëri-tjetrin, kjo do të thotë fundi i kësaj bote.

Këto shanse që po na jepen t’i shfrytëzojmë si është më së miri, duke i braktisur gjynahet që jemi duke i kryer vazhdimisht, duke i hedhur tej nga zemra ndjenjat dhe idetë e këqija e të fëlliqura, duke i lënë mënjanë punët e sjelljet që na çojnë ta harrojmë All-llahun xh.sh. dhe Pejgamberin e Tij, duke u ruajtur të mos na turbullojnë e përlyejnë sarajin e zemrës ndjenja e xhelozisë, e urrejtjes, e armiqësisë, e padrejtësisë dhe e zullumit, duke u afruar me të mirë e me dashuri ndaj njëri-tjetrit, ndaj babës dhe nënës, ndaj të afërmve e miqve tanë. Të bashkohemi e të afrohemi karshi armiqësive që po na mbështjellin botën ku jetojmë; në zemrat tona ta ndezim zjarrin e mirësisë, të vlerës, të virtytit e të dijes së drejtë! Zemrat tona le të mbushen me ndjenja të këtilla të pastra e të sinqerta! Rahmeti dhe bekimi i All-llahut xh. sh. qoftë mbi të gjithë ne, robër që kemi nevojë për këto sa të jemi gjallë dhe vdekur!

Gjatë këtyre muajve nuk parashihet ndonjë ibadet i veçantë, porse është mirë, siç mësojmë nga tradita e Pejgamberit a. s., që ibadetet e rëndomta nafile t’i shtojmë akoma më tepër e për farzet as që duhet të bisedohet. Kështu, është mirë që së paku të agjërojmë nga tri ditë në fillim, në mes dhe në fund të këtyre dy muajve, si përgatitje për Ramazanin që pason; pastaj të shtohen namazet nafile, leximi më i tepërt i Kur’anit e të shpeshtohen duatë e lutjet si dhe ziaret - përmendjet e All-llahut xh.sh.

All-llahu xh.sh. na faltë gabimet tona të hapura e të fshehta e na përudhtë në të mbarën! AMIN!

"(E robërit e Zotit janë ata) që thonë: ‘Zoti ynë, na bëj që të jemi të gëzuar me gratë tona dhe pasardhësit tanë, e neve na bëj shembull për të devotshmit!’”, (el-Furkan:74).

Njëra ndër mirësitë më të mëdha që All-llahu xh. sh. ia jep robit të Tij, pra njeriut, është fëmija, që paraqet frytin e dashurisë dhe respektit e të nderit midis dy bashkëshortëve. Fëmija është, ashtu siç e quan All-llahu xh.sh., një stoli e kësaj bote: “Pasuria dhe fëmijët janë stoli e jetës së kësaj bote, kurse veprat e mira (fryti i të cilave është i përjetshëm) janë shpërblimi më i mirë te Zoti yt dhe janë shpresa më e mirë”. Në pjesën e dytë të këtij ajeti All-llahu xh.sh. na bën me dije se edhe pse pasuria dhe fëmijët janë stoli dhe kënaqësi e kësaj bote, ato janë të përkohshme; ajo që është e përjetshme dhe që shpërblehet nga Zoti është vepra e mirë e njerëzve. Prandaj kjo, njëherazi është edhe një ngushëllim i madh për bashkëshortët, të cilëve Zoti nuk u ka dhënë fëmijë. Kurse nga ana tjetër, është një tërheqje e vërejtjes se të kesh mall e fëmijë është një përgjegjësi e madhe së cilës duhet dhënë hakun. Për ata që nuk e dinë rëndësinë e kësaj përgjegjësie, këto dy mjete gëzimi e kënaqësie të kësajbotshme mund të bëhen edhe mjete dëshpërimi, mjerimi, çrregullimi e shkatërrimi. All-llahu xh.h. thotë në një ajet kur’anor: “Dhe, dijeni mirë se pasuria juaj dhe fëmijët tuaj janë vetëm një sprovë, dhe se tek All-llahu është shpërblimi i madh”. Pra, fëmijët sa mund të jenë shkak gëzimi e hareje, po aq mund të jenë edhe shkak dëshpërimi e hidhëtie. Këtë të vërtetë ndoshta më së miri mund ta vërejmë sot te shumë familje që deklarohen si muslimane. Te disa të tilla shohim gëzim e lumturi, kurse te disa të tjera hidhëti e vrer. Kjo është gjithë pasojë e vetëdijes së prindërve në radhë të parë për përgjegjësinë që ata kanë ndaj fëmijëve të tyre si amanet i Zotit.

Detyrat dhe obligimet e prindërve ndaj fëmijëve fillojnë qysh para lindjes së fëmijës me duanë që duhet t’ia drejtojnë ata All-llahut xh.sh. para dhe pasi fetusi i fëmijës së ardhshëm të ketë zënë në barkun e nënës, siç kanë vepruar shumë pejgamberë, gra pejgamberësh e njerëz të tjerë të devotshëm. Një dëshmi e gjallë për këtë është edhe ajeti që e përmendëm në fillim të hutbes. Për detyrat e tjera me rëndësi në këtë drejtim na mëson vetë Pejgamberi a.s. Në një transmetim që e bën Ibni Abbasi thotë se gjashtë gjëra janë sunnet (porosi e Pejgamberit a.s.) që të kryhen në ditën e shtatë pas lindjes së fëmijës: 1- Ngjitja e emrit, 2- Therja e kurbanit (akika), 3- Bërja sunnet (synetimi), 4- Shpimi e veshëve të vajzave, 5- Largimi i papastërtive (larja e rregullt e foshnjës) dhe 6- Qethja e flokëve të foshnjës dhe shpërndarja e sadakasë (lëmoshës) aq sa peshojnë qimet e qethura.

Ajo që sot më së tepërmi na brengos, natyrisht duke mos i harruar edhe të tjerat, është ngjitja e emrit. Pejgamberi a.s. në një hadith të tijin thotë: “Në Ditën e Gjykimit ju do të thirreni sipas emrave tuaj dhe të baballarëve tuaj. Prandaj, ngjituni fëmijëve tuaj emra të bukur!” (Ebu Davudi, el-Edeb, 61). Emri i përveçëm dhe personal i njeriut shënon atë çka vetë, në të vërtetë, është njeriu, shënon qenien dhe identitetin e tij si fetaro-moral ashtu edhe atë kulturoro-qytetërimor. Mbasi All-llahu xh.sh. në Ditën e Gjykimit njerëzit do t’i thërrasë sipas emrave të tyre, ndërhyrja dhe ndikimi i çfarëdollojshëm në këtë emër nënkupton ndërhyrjen dhe intervenimin në vetë qenien e njeriut. Sipas burimeve normative të Islamit, ngjitja e emrit jo të mirë e jo të bukur do të thotë paemërsi, mungesë të emrit. Kurse, ajo që sot po ndodh në mesin tonë, e që është edhe më e rrezikshmja, është turpërimi dhe largimi nga identiteti, nga qenia jonë fetare e kulturore. Sot, shumë prindër s’e kanë për të madhe rëndësinë e emrit dhe të kuptimit të tij fetar dhe kulturor. Ata s’janë të vetëdijshëm se emri shënon, siç thamë, vetë atë, se çka dhe kush është ai. Duke ngjitur muslimanët emra jomuslimanësh e traditash dhe kulturash të tjera, pahetueshëm po u rrëshqasin këmbët në asimilimin negativ dhe humbjen e identitetit të vet. E humb një pjesë të fesë, të kulturës e të vetvetes.

Akoma më rrëqethet trupi kur më kujtohet se si një i ri shqiptar me tel. mobil rezervonte bileta udhëtimi për familjen e vet, duke ia treguar emrat e djemve të tij bashkëbiseduesit: Kevin Memeti, Leonard Memeti etj. Nga kjo mund të kuptoja dy sende: ose kjo familje ishte e përzier, pra babai të ishte me prejardhje muslimane e nëna me prejardhje jomuslimane, ndoshta krishtere dhe elementi nënë si zakonisht të kishte ndikuar në ngjitjen e emrave të tillë, ose që të dy prindërit të ishin muslimanë të tëhuajësur e të asimiluar në atë masë sa asnjëri prej fëmijëve të mos kishte emër muslimani. Është apo nuk është për t’u turpëruar me vetveten? Është apo nuk është kjo largim dhe ikje nga vetvetja? Është apo nuk është kjo shkrirje totale e jona në diçka që nuk është e jona? Është kjo shenjë se jemi larguar nga parimet islame apo nuk është?

Muslimanët, në qoftë se dëshirojnë të jetojnë në harmoni me vullnetin e All-llahut xh.sh. dhe të shpresojnë në ndihmën e All-llahut xh.sh. në momentet kur nuk do të mund të shpresojnë tek askush dhe asgjë tjetër, duhet t’u përmbahen parimeve e porosive islame të cilat e përbëjnë qenien dhe identitetin e tij, madje edhe në raste të këtilla që shumëkujt mund t’i duken të rastësishme, të dorës së dytë-tretë apo edhe të parëndësishme fare.

Emrat më të mirë që mund prindërit muslimanë t’ua ngjisin fëmijëve të tyre janë: 99 emrat e bukur të All-llahut xh.sh., duke ua shtuar në fillim parashtesën “Abd” (“Rob”), si Abdullah, Abdurrahman, Abdurrahim etj., pastaj emrat e pejgamberëve dhe të as’habëve (shokëve) të pejgamberëve si dhe emrat e personaliteteve të njohura gjatë historisë së gjithëmbarshme islame.

All-llahu na ndihmoftë në jetë dhe na shtoftë dashurinë ndaj Tij dhe Pejgamberit të Tij, si dhe ndaj vetvetes si muslimanë që jemi. AMIN!

Vëllezër të nderuar!

Secili pejgamber i është lutur All-llahut xh. sh. dhe për ideal të vetin e ka pasur rritjen e një brezi i cili do t’i dalë zot trashëgimisë së vet të formuar nga besimet dhe vlerat e së kaluarës, i cili do të pajiset me çdo lloj dije e përvoje që do t’ia përgatisin një të ardhme të mirë, i cili do të mund të qëndrojë në këmbët e veta dhe i cili do t’i bartë për në të ardhmen vlerat e shenjta të cilave u beson. Po i këtillë ka qenë edhe qëndrimi dhe ideali i çdo një njeriu të mençur, i çdo filozofi dhe i çdo qeveritari të matur, pra, rritja e një gjenerate që do t’u dalë zot vlerave të veta, fesë së vet, kulturës së vet, traditave të veta, gjuhës së vet, me një fjalë identitetit (letërnjoftimit) të vet. Të gjitha këto personalitete kanë dashur që këtë të vërtetë ta mbjellin te të rinjtë e tyre, t ’ ua lënë amanet këtë vlerë të shenjtë dhe të vdesin të kënaqur me familjet e me fëmijët apo pasardhësit e vet. Shembullin më të mirë për këtë na e sjell Kur ’ ani fisnik, kur i përshkruan njerëzit (robërit) e mirë të Zotit se si dhe për çfarë ata i luten Atij Zoti: “(E robërit e Zotit janë ata) që thonë: ‘Zoti ynë, na bëj që të jemi të gëzuar me gratë tona dhe pasardhësit tanë, e neve na bëj shembull për të devotshmit!’”,(el-Furkan:74 - ajeti në fillim të hutbes). Pa shikoni sa mirë ka thënë Omeri r.a. lidhur me këtë çështje: “Janë të gjykuar të zhduken popujt që nuk rrisin breza të rinj të cilët do t’u dilnin zot vlerave të veta”. Pra, edhe ideali ynë duhet të jetë ky: Rritja dhe kultivimi i një gjenerate që do të përkushtohet me mish e me shpirt në ruajtjen dhe zhvillimin e fesë, trurit, shkencës, nderit, familjes dhe zemrës së tij.

Si muslimanë që jetojmë në vendet evropiane, jemi dëshmitarë të pajisjeve mendore e intelektuale të njerëzve që i kanë ngritur këto shtete dhe jemi dëshmitarë të mundit dhe përpjekjes së tyre për të ngritur e arsimuar breza të rinj që do ta vazhdojnë të njëjtin trend. Kurse, ne vetë, në vend që të jemi ata që të tjerëve t’ua mësojmë se ç’është shkenca, ç’është progresi, ç’është teknologjia e mbi të gjitha ç’është edukata dhe arsimi, si duket ne nuk jemi në gjendje të marrim shembull as edhe prej njerëzve me të cilët po bashkëjetojmë, me apo pa dëshirën tonë. Ne, me sa duket nuk jemi akoma të vetëdijshëm për vlerën e arsimimit dhe shkollimit të gjeneratave të reja që duhet të na trashëgojnë; nuk jemi të ndërgjegjshëm e të kthjellët të mendojmë se çfarë duhet pasardhësit e fëmijët tanë të përcjellin më tutje në brezat e ardhshëm. Si duket jemi zhytur e po notojmë në dëshirat dhe qejfet tona afatshkurtra, duke mos menduar fare për atë se ç’e pret nesër fëmijën tim: kazma e çekani apo lapsi e kompjuteri? A jemi kah po e kuptojmë se në ç’drejtim lëviz bota?

Prandaj, kësaj jave ka filluar arsimi nëpër të gjitha nivelet e shkollimit, po edhe në mektebin e Xhamisë sonë do të fillojë nesër, insha’all-llah.! Ju porosis që t’u kushtoni kujdes më të madh fëmijëve tuaj si në shkollë ashtu edhe në mekteb, që të mund të bëhemi edhe ne prej atyre njerëzve që e lutnin Zotin për një familje të shëndoshë dhe islame, të përkushtuar ndaj urdhrave e porosive të All-llahut xh.sh.All-llahu na dhëntë të gjitha të mirat dhe na i faltë mëkatet tona, të fshehta qofshin apo të hapura! AMIN!

Vëllezër të nderuar!

Feja është tërësi rregullash hyjnore që njeriun e mençur në bazë të vullnetit të tij e çojnë drejt lumturisë dhe mirëqenies së kësaj dhe të asaj bote.

Feja ia tregon njeriut natyrën dhe karakterin e tij, nga ka ardhur dhe ku do të shkojë, ia mëson qëllimin përse ai ka ardhur në këtë botë. Ia kumton detyrat e robërisë ndaj Krijuesit të vet dhe detyrat e njerzillëkut ndaj krijesave si ai vetë. Feja e kuptuar në këtë mënyrë, sigurisht që është feja islame. All-llahu xh. sh. në Kur’anin fisnik thotë: “Feja e pranueshme tek All-llahu është Islami”, (Alu Imran:19), kurse disa ajete më poshtë në po të njëjtën sure (ajeti në fillim të hutbes) thotë: “E, kush kërkon fe tjetër përveç fesë islame, atij kurrsesi nuk i pranohet dhe ai në botën tjetër do të jetë nga të humburit e të dëshpëruarit”, (Alu Imran:85).

Feja është faktori më i madh që i nxit njerëzit në ndihmë reciproke e në bashkëjetesë, është faktori më i madh i cili në shoqëri e siguron dhe mbjell moralin e bukur dhe drejtësinë sociale. Kurse fjala ‘drejtësi sociale’ do të thotë që të gjithë individët e një shoqërie apo qytetarët e një shtetit të marrin të ardhurat e barabarta me të gjithë në bazë të aftësive dhe zotësive që i ka secili prej tyre. Ndjenja fetare dhe frikë-respekti ndaj Zotit, gjithnjë e mbikëqyrin njeriun dhe e mbrojnë atë nga veprat dhe sjelljet e këqija dhe e shpijnë drejt së mirës e së bukurës.

Edhe përkundër të gjitha llojeve të komforit e të mundësive teknike që i ka sot njeriu bashkëkohor, për fat të keq, tensionet dhe jorehatitë fizike e psikike vetëm se po shtohen dita-ditës, e jo të pakësohen. Përdorimi i drogës, konsumimi i alkoolit, problemet dhe krizat brendafamiljare, vetëvrasjet, dhuna, lufta dhe agresioni, plaçkitja dhe përdhunimet e të tjera dukuri negative, në masë të madhe dhe thellë-thellë po ndikojnë në shëndetin shpirtëror të shoqërisë. Të gjitha këto, duam apo nuk duam ta pranojmë, vijnë si pasojë e largimit në masë të madhe të njeriut bashkëkohor nga vlerat e besimit dhe nga mosrespektimi dhe mosaplikimi i mesazhit a porosisë hyjnore të përmbledhur në Kur’an, e cila i jep frymë dhe jetë shoqërisë dhe individëve të saj. Ndërkaq, synimi i fesë islame është që të krijojë e prodhojë breza e shoqëri të pastra e të dëlira dhe të brumosura me besim e shkencë.

Shikoni se çfarë thotë All-llahu xh. sh. për njerëzit dhe shoqëritë e tilla:“Ta keni të ditur se të dashurit e All-llahut (evlijatë) nuk kanë frikë (në botën tjetër) e as kurrfarë brengosjeje. (Ata) janë që besuan dhe ishin ruajtur. Atyre u jepet myzhde në jetën e dynjasë (në çastin e vdekjes) dhe në jetën tjetër (për shpëtim dhe Xhennet). Premtimet e All-llahut nuk mund të pësojnë ndryshim. E, ai është sukses i madh”, (Junus:62-64).

Një prej cilësive me të cilat duhet të karakterizohet morali dhe personaliteti i besimtarit musliman është burrëria. Është një koncept që kohëve të fundit po i zbehet, po madje edhe po i ndërrohet kuptimi me atë të kundërtën e tij. All-llahu xh. sh. në Kur`an thotë:

“Nga besimtarët ka burra që e mbajtën me të vërtetë besën me Allahun, prej tyre disa e plotësuan detyrimin dhe disa po presin akoma, por ata nuk e kanë ndryshuar aspak vendosmërinë (në besën e dhënë All-llahut)”, (el-Ahzab : 23).Ndërsa në një ajet tjetër thotë: “(Ata janë) Burra të cilët nuk i mashtron as tregtia (shitja) as blerja nga përmendja e All-llahut, nga falja e namazit dhe nga dhënia e zekatit. (Ata) i druhen ditës kur zemrat dhe sytë rrotullohen e do të përmbysen (nga tmerri i ndëshkimit të Ditës së Llogarisë)”, (en-Nur : 37).

Po kështu, edhe Muhammedi a.s. i vetëdijshëm për rëndësinë që ka, i kushtonte një interesim të veçantë burrërisë, e cila do t`a përkrahte dhe forconte atë në misionin me të cilin ishte i ngarkuarJa se si ai i lutej All-llahut xh.sh.: (“O Zot, forcoje fenë- Islame) me burrin më të dashur tek Ti, Ebu Xhehlin ose Umer ibnu’l- Hattabin.” Përcjellësi i hadithit shton: “Dhe më i dashuri nga të dy tek All-llahu xh.sh., qeUmeri r.a.”, (Tirmidhiu).

Kështu, vetëm pasi ai futet në radhët e besimtarëve u bë e mundur që ata të dilnin e t`a shprehnin haptas besimin e tyre. Abdullah ibni Mes`udi r.a. thotë: “Që nga momenti kur Umeri e përqafoi fenë Islame, ne e ndjenim veten krenarë”,(Bukhariu).

Vetëm me besim të patundur dhe me edukatë të mbarë dhe duke ndjekur shembullin e mirë rrënjoset, pastrohet dhe zhvillohet burrëria e vërtetë.

Tek njerëzit, në përgjithësi, burrëria matet dhe shikohet vetëm nga pamja e jashtme. Nëse ndonjëri është i pashëm, i fortë, pasanik atëherë në sytë e njerëzve paraqet njeriun e mirë, burrin e vërtetë. Por në vlerësimin që i jep feja Islame, burrat e vërtetë janë ata që kryejnë vepra të lëvdueshme dhe që i karakterizon morali (sjellja) e mirë. Ndërsa një njeri po kalonte pranë Pejgamberit a.s., ky i pyeti shokët që kishte pranë:“Ç`mendoni për këtë njeri?” Ata i thanë: “E ka hak (e meriton) të martohet po qe se kërkon, t`i pranohet ndërmjetësimi nëse ndërmjetëson dhe t`i dëgjohet fjala nëse flet”. Pejgamberi a.s. heshti ca çaste. Pas pak pranë tyre kaloi një musliman i varfër. Edhe për këtë Pejgamberi a.s. i pyeti: “Ç`mendoni për këtë njeri?”. I thanë: “Nëse kërkon të martohet nuk e meriton, nëse ndërmjetëson nuk i takon (pranohet) e nëse flet nuk meriton të dëgjohet”. Pejgamberi a.s. tha: “Ky ëshë më i mirë sesa të gjithë ata që mban toka mbi shpinë si puna e atij të parit.”

Burrëria e vërtetë është tek mendimi i drejtë, fjala e mirë, edukata e pastër, përkrahja dhe bashkimi! Burrëria është ajo që bart përgjegjësinë e nështrimit ndaj All-llahut xh.sh. si dhe këshillimit për hir të Tijin.

Burrëria është forca e fjalës, paraqitja e së vërtetës, tërheqja e vërejtjes nga përçarjet dhe kundërshtimet duke ruajtur gjakftohtësinë dhe zgjuarsinë.

Burra të vërtetë janë ata që flasin drejtë, i mbajnë premtimet dhe qëndrojnë të patundur në rrugën e tyre: “Nga besimtarët ka burra që e mbajtën me të vërtetë besën dhënë All-llahut”, (el-Ahzab:23).

Nuk janë burra ata të cilët enden pas epsheve të tyre duke u mashtruar nga kjo kënaqësi e përkohshme. Më thoni, pash Zotin, a është burrëri ta tradhtosh gruan tënde apo ta ruash e mbrosh nderin tënd dhe të sajin? A është burrëri të konsumosh pijet alkoolike apo pijet që i ka lejuar All-llahu xh.sh.? A është burrëri të vjedhësh e plaçkitësh apo të fitosh me djersën tënde hallall? A është burrëri ta rrahësh e nënçmosh atë që e mundën apo t’i ndihmosh e ta udhëzosh atë në të mbarën? A është burrëri të rresh e mashtrosh apo ta flasësh të drejtën e të vërtetën? Mos është burrëri të mendosh vetëm për vetveten apo të jesh zemërgjerë e gjoks hapur për të gjithë? Dhe së fundi, a është burrëri ta dëgjosh shejtanin e mallkuar apo All-llahun Mëshirëplotë, i cili të ka krijuar ty dhe gjithçka tjetër, po edhe shejtanin që po e ndjek ti?

Me sa shoh, në mesin tonë kohëve të fundit po na paraqiten do burra që askush në histori të tillët s’i ka quajtur burra. Na paraqiten me do punë e sjellje, që thamë, janë të shejtanit, kurse ai vetë ato i quan punë burri. Ka të tillë që kurvërinë e quan burrëri dhe azgënllëk dhe për më tepër mburret me të. Ka të tillë që vjedhjen, rrenën, plaçkitjen, nënçmimin etj. i quan aftësi, zotësi e burrëri që duhet çdokush t’i ketë, sepse ai shejtan njeri dëshiron të ketë shokë si vetveten. Ai zhytet në veprime të ndyta vetëm për hir të asaj që t`i thonë burrë.

Ku është vallë burrëria e këtij para burrërisë së atij që e ka zemrën tek xhamia, apo atij që e thërret një grua e bukur dhe me pozitë e i thotë asaj: ‘Unë i frikem All-llahut!’, apo atij që jep sadaka fshehtas, apo atyre që duhen për hir të All-llahut xh.sh.. Pikërisht, këta janë burrat që i ruan All-llahu xh.sh. dhe i strehon ata nën hijen e Arshit të Tij ditën kur s`do të ketë hije tjetër veç hijes së Tij.

Muslimanët i ka edukuar burrëria e vërtetë duke i ngritur ata në lartësi, kjo burrëri që nuk pranon shtrembërim apo shmangie. E keqja më e madhe është që njeriu të dalë nga natyra e tij e vërtetë në të cilën e krijoi All-llahu xh.sh., e kjo ndodh kur burri preferon të sillet si grua, ndërsa gruaja si burrë.

Sjellje të tilla janë bërthama e së keqes, paralajmërimi i shthurjes së mbarë shoqërisë, pasi tregojnë që natyra e vërtetë e krijesave është përçudnuar dhe shtrembëruar. E gjithë kjo, padyshim, dëmton rëndë sjelljet dhe moralin e bashkësisë muslimane. Për këtë, Pejgamberi a.s. i ka mallkuar ata burra që u ngjasojnë grave si dhe ato gra që u ngjasojnë burrave. (Bukhariu).

Disa metoda edukative sterile e të huazuara i kanë çuar disa nga bijtë e muslimanëve deri në atë shkallë saqë ata të mos njohin detyrimet që kanë burrat, e nëse i mësojnë e kanë të pamundur t`ua japin hakun atyre ashtu siç duhet. Ky është rezultati i projektit të studiuar që ka për qëllim përzierjen e dy gjinive (femra me meshkuj) që kështu detyrimet fetare të cilat i veçojnë burrat nga gratë të mos gjejnë vend për t`u zbatuar.

E kur vetitë e burrërisë humbasin si pasojë e krimit që ia bëjnë njerëzit vetvetes, shoqërinë do t`a kaplojë shthurja, familja do t`a humbasë rolin dhe rëndësinë e saj, ndërsa muslimanët do t`i përfshijë poshtërimi dhe përçmimi. All-llahu xh.sh. thotë: “Burrat janë mbrojtësit dhe mbajtësit e grave, sepse Allahu e ka krijuar njërën palë prej tyre të shquhet mbi tjetrën…”, (En-Nisa : 34).

“Përkujto kur Zoti yt nxori nga shpina e bijve të Ademit pasardhësit e tyre dhe i bëri dëshmues të vetes së tyre (duke u thëne): ‘A nuk jam Unë Zoti juaj?’ Ata thanë: ‘Po, padyshim edhe ne dëshmojmë!’ Të mos thoni në ditën e Kijametit: ‘Në të vërtetë ne nuk e kemi ditur këtë’, (el-A’raf:172).

Njeriu është një qenie që mund të harrojë e të gabojë. Harresa është arsyeja e shumë të këqijave. Njeriu i parë (Ademi a. s.) harroi dhe iu afrua pemës së ndaluar. Kjo shërbeu si arsye për daljen e tij nga Xhenneti. Në çastin kur harroi fjalën e dhënë All-llahut xh. sh. dhe shkeli premtimin, ra në gabim. Edhe ne harrojmë shumë. I kemi dhënë një fjalë All-llahut xh. sh. Kur Ai i ka pyetur shpirtrat tanë, pra neve,: ‘A nuk jam Unë Zoti juaj?, ne i jemi përgjigjur: ‘Po, padyshim Ti je Zoti ynë’. Pra, e kemi pranuar si Zot dhe Krijues tonin dhe i kemi dhënë fjalën se do t’i bindemi dhe do t’i bëjmë ibadet. Mirëpo, pasi e dhamë atë fjalë dhe erdhëm në botë (lindëm), po e gjejmë veten të mbuluar nga perdja e moskujdesit dhe shpërfilljes. Nëse pyetemi, se a na kujtohet gjendja jonë në barkun e nënës, natyrisht do të përgjigjemi: ‘Jo’, ndërkohë që në atë kohë na është dhënë shpirti. Nëse pyetemi për gjendjen tonë në ditën kur lindëm, përsëri nuk do të na kujtohet gjë. Edhe nëse na kërkohet të kujtojmë kohët e ditëve e muajve të parë të jetës, përsëri nuk do të kujtojmë asgjë. Ndoshta mund të na kujtohet diçka nga mosha tre vjeçare.

Pas lindjes së fëmijës, ai sheh shumë gjëra, sepse zemra e tij është e hapur dhe pa mëkate. Sheh me sytë e zemrës, sheh melekë dhe shejtanë. Pak ditë më vonë nis dhe i vihet perdja mbi sy. Ai dalëngadalë fillon të ndikohet nga ambienti i jashtëm dhe të marrë gjendjen e prindërve të vet. Nëse ata janë muslimanë të devotshëm e të përkushtuar, edhe ky do të rritet i tillë. Po nëse janë ndryshe, edhe ky do të jetë si ata.

Kur aty kah pleqëria fillojmë të ndjejmë se po verbohemi, kërkojmë të shkojmë te mjeku, për ta korrigjuar këtë të metë, sepse dëshirojmë ta shohim botën që na rrethon. Nga operacioni i bërë, disa shërohen e disa bëhen edhe më keq. E pra, kur syri i ballit nuk sheh, njeriu mundohet në çdo mënyrë ta rifitojë shikimin. Mirëpo, a ka vënë re dikush ndonjë njeri të përpiqet të shërohet për të hapur syrin e vet të zemrës. Me sa duket askënd nuk po e shqetëson kjo. Askujt s’po i pengon se zemra e tij nuk po e kupton të vërtetën, se e ka harruar fjalën e dhënë All-llahut xh. sh., Krijuesit të vet se do ta adhurojë e respektojë Atë. Ata që nuk i hapin sytë me dritën e besimit, në jetën tjetër do të vuajnë shumë.

Kemi dy lloje besimesh: besimi i mbështetur në imitim, pra ashtu siç besojnë të tjerët e jo siç duhet të besohet; dhe besimi i mbështetur në të vërtetën e thellë. Të theksojmë se nuk është e pranueshme të mjaftohemi me besimin e mbështetur në imitim, sepse shumë lehtë mund të mashtrohemi nga lajkat e Shejtanit i cili sulmon kudo.

Tregohet në një rast se Abdulkadir Xhejlani po udhëtonte nëpër shkretëtirë, kur pa një dritë që iu drejtua me një zë të brendshëm: ‘O Abdulkadir, unë jam zoti yt, ty të kam lejuar gjithçka’ Mirëpo Xhejlani nuk u mashtrua dhe tha: ‘Zhduku, o djall! All-llahu të mallkoftë! Zhduku dhe hiqu sysh!’ Shejtani e pyeti, se nga e njohu. Ai iu përgjigj: ‘All-llahu xh. sh. as Pejgamberit a. s. nuk i ka lejuar gjithçka, e si do të më lejonte mua?!’

Pra, Xhejlani e ruajti besimin e vet në sajë të dijes dhe njohjes. Një njeri i thjeshtë përballë një situate të tillë do të ishte mashtruar shumë lehtë. Ajo që e ruan besimin në raste të këtilla është bindja e plotë se përse besoj Zotin, përse duhet ta besoj, përse duhet t’i përkulem e nënshtrohem fjalës së Tij, përse duhet të veproj e të sillem sipas udhëzimeve të Kur’anit a. sh. Ky besim dhe iman i plotë arrihet duke ia parashtruar vetvetes tri pyetjet kryesore që në rast të përgjigjes së tyre do të mund ta kuptonim filozofinë e jetës dhe do të na ishin hapur sytë e zemrës, e ato pyetje janë: Nga kam ardhur në këtë botë, pra kush më solli? Përse jam dhe përse jetoj? Ku do të shkoj pas përfundimit të kësaj bote?

All-llahu xh. sh. na shtoftë dëshirën për të kuptuar dhe na haptë sytë e zemrës për ta njohur Atë!

“E kur robërit e Mi të pyesin ty për jam afër, i përgjigjem lutjes kur lutësi më lutet, pra për të qenë ata drejt të udhëzuar, le të më përgjigjen ata Mua dhe le të më besojnë Mua!”, (el-Bekara:186).

Gjithçka që ka krijuar All-llahu xh. sh. në këtë botë është vënë në shërbim të njeriut. Pikërisht për këtë, i gjithë krijimi ka nevojë edhe për mirësinë dhe dashurinë e njeriut. Njeriu, nga ana e vet, ka nevojë për mëshirën dhe dashurinë e Krijuesit të botëve, All-llahut të Lartësuar. Kur njeriu e ndjen këtë nevojë, ai me besimin e vet, mbështetet në mëshirën hyjnore. Në një hadith kudsijj, All-llahu xh. sh. thotë se: “Kur robi Im më afrohet një pëllëmbë, Unë me madhërinë e Time i afrohem një pash (sa një krah) dhe kur robi Im më afrohet me ecje, Unë i afrohem me vrap e shpejtësi”. Pejgamberin a. s. e pyeti një herë një shok i tij duke i thënë se Zoti është larg apo afër dhe se a duhet që gjatë duasë ta ngremë zërin për të na dëgjuar Ai? Atëherë Pejgamberit iu shpall ajeti që e cekëm në fillim të hutbes.

Gjithashtu, All-llahu i Madhëruar, që na njeh neve më mirë nga ç’e njohim ne vetveten, në një hadith kudsijj, na fton kështu në lutje dhe adhurim: “O robërit e Mi! Dijeni se Unë ia kam ndaluar Vetvetes dhunën dhe ua kam ndaluar edhe juve në mesin tuaj! Mos e dhunoni (mos i bëni padrejtësi) njëri-tjetrin! O robërit e Mi! Të gjithë jeni të uritur, përveç atyre që kam ushqyer Unë. Prandaj, kërkoni nga Unë ushqim dhe t’ju ushqej! O robërit e Mi! Të gjithë jeni të zhveshur, përveç atyre që kam veshur Unë. Prandaj, kërkoni veshje nga Unë dhe do t’ju vesh. O robërit e Mi! Pa dyshim ju gaboni mëngjes e mbrëmje. Ai që fal mëkatet jam Unë. Kërkoni falje prej Meje që t’ju fal. O robërit e Mi! Ju nuk keni mundësi që të më shkaktoni Mua asnjë dëm. Ju nuk keni mundësi të më sillni Mua kurrfarë dobie. O robërit e Mi! Nëse njeriu më i parë dhe më i fundit të kishte zemrën më bujare (xhymerte), kjo s’do ta shtonte aspak pasurinë Time. E vetmja gjë, që mund të bëni ju, janë veprat tuaja...(Prandaj, kini kujdes se ç’vepra do të fitoni e do të çoni tek All-llahu xh. sh. në Ditën e Kijametit!)”.

Kushdo që ka kryer vepra të mira e të dashura për All-llahun xh. sh., le t’i thurë lëvdata Atij që ia ka mundësuar t’i kryejë ato. Nëse ka ndodhur ndryshe, mos të kërkojë fajtorë të tjerë përveç vetvetes, ndaj dhe për këtë arsye lutuni hapur dhe fshehtas Zotit tuaj, i Cili sheh shumë mirë se ç’bëni e si silleni ju në jetën tuaj të përditshme!

All-llahu na mëshiroftë e na faltë gabimet që i bëjmë ndaj vetvetes, ndaj të tjerëve e ndaj Tij përfundimisht! AMIN!